Aanbevolen post

Mijn politieke programma op 1 A4-tje

Als Geert het kan, kan ik het ook, dacht ik, dus: Samenleven is het alternatief voor ieder-voor-zich-met-het-recht-van-de-sterkste-als-ge...

Posts tonen met het label economie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label economie. Alle posts tonen

28 december 2018

de vervuiler betaalt, of ... wie?

De industrie vervuilt, de burger = consument betaalt.
Maar als de industrie zou betalen zouden de kosten doorberekend worden in de productprijzen, en de consument = burger alsnog betalen.
Die heeft dan echter wel een keuze.

De consument = burger kan kiezen voor Chinese of Bengaalse shit, of shit uit Patagonië voor mijn part, waar niet voor vervuiling betaald is.
En dat doet ie.
Het enige netto-gevolg: onze voor-vervuiling-betalende, of, nog sneuer, niet-meer-vervuilende industrie gaat te gronde.
En de vervuiling vindt nog steeds plaats. Dat was toch niet de bedoeling?

Maar dan nu:
De burger betaalt en denkt als consument: "ja, hee, ik heb al betaald dus dat geeft mij rechten". Recht om te vervuilen. De industrie krijgt geen directe prikkel om vervuiling te stoppen.
En de vervuiling vindt nog steeds plaats. Dat was toch niet de bedoeling?

De prijsprikkel spekt wel lekker de staatskas, maar werkt dus niet zolang de burger = consument niet solidair is met de industrie.
En de vervuiling vindt nog steeds plaats. Dat was toch niet de bedoeling?

Het wordt gekker.
Want als de consument = burger wél solidair met de industrie zou zijn, dus zou zeggen: ik koop alleen onvervuild geproduceerde shit, moeten ze dan nog voor die vervuiling betalen?
Maar de vervuiling vindt dan niet meer plaats. Dat was toch de bedoeling?

PS.
Bij 1-&-ander wordt er stilzwijgend van uit gegaan dat niet-meer-vervuilen geld kost. Klopt dat wel?
https://ghvernuft.nl/html/grh/kluft6.pdf

07 juni 2018

perverse patenten

Octrooien - soms ook wel patenten genoemd - zijn ooit bedoeld om uitvinders te beschermen tegen de grote buitenwereld.
Zat zo'n uitvinder soms jaren op zijn zolder, fietsenschuurtje of laboratorium hèt idee uit te werken waarmee de mensheid weer een stap vooruitgang kon maken, werd dat in een mum van tijd gekopieerd. Types met een ander soort handigheid gingen er met de poet vandoor. Straffeloos. Dat doe je dus geen tweede keer, en velen zouden er niet eens aan beginnen.

Dat was een probleem: 
we hebben uitvinders nodig maar uitvinders zijn bijzonder kwetsbaar.

De oplossing die bedacht werd: we geven -als overheid- de uitvinder het alleenrecht om zijn uitvinding te exploiteren, althans voor een tijdje. Het octrooi.

Er kwamen wetgeving, octrooibureaux, Europese en wereld-harmonisatie en heden ten dage zijn "ruim 100 miljoen octrooipublicaties uit meer dan 90 landen" te raadplegen (espacenet.com).
Een succesverhaal, toch?
Nou, de kwetsbare uitvinder staat dan misschien wel in zijn recht maar vooral nog steeds in de kou. Want zie maar eens je recht te halen.

Erger nog, octrooien worden strategisch ingezet ten dienste van eigenbelang. Niet altijd in overeenstemming met het algemeen belang.
Voorbeelden te over:


  • aidsmedicijnen alleen tegen woekerprijzen verkopen vooral in arme landen;
  • onwetende boeren aanklagen waarvan je de gewassen hebt laten bevruchten met jouw rondwaaiend geoctrooieerd stuifmeel;
  • toepassing van milieubeschermende technieken saboteren door de octrooien erop te verwerven;
  • ...
Misschien te begrijpen en zeker te verklaren. Maar niet de oorspronkelijke bedoeling.


Het systeem is geperverteerd.

Het octrooisysteem moet om, het moet anders.
Kan het ook anders?
Mijn voorstel:

maak een octrooi geen recht maar een vergunning. 

Wie een octrooiaanvraag indient ruilt zijn ip, 'intellectueel eigendom', in bij de (bij voorkeur democratisch gecontroleerde) instantie tegen de -exclusieve- vergunning dat te exploiteren. 

Derden die inbreuk maken krijgen direct te maken met de machtige overheid in plaats van met een kwetsbare uitvinder.
De uitvinder is dus beschermd, en beter.

Maar de vergunning wordt verleend op voorwaarden, waarbij algemeen belang voor eigenbelang gaat. 

16 november 2016

huizenprijzen

Mensen merken aan den lijve niet zoveel van De Economie. Alleen wie pech heeft raakt werkloos maar de gewone man gaat niets meer of minder verdienen. 
We beleven ups en downs in De Economie wel met de huizenprijzen. Dan voelen we ons ineens rijk of juist arm. 
Maar een huis is een huis. De waarde ervan verandert niet.
Maar de prijs wel!
Waarom toch? 


De meeste mensen hebben een 'woonbudget' dat afhankelijk is van hun inkomen. Men probeert de maandlasten zo goed mogelijk binnen dat budget te houden. De prijzen volgen echter de rente. 

Bij dalende rente kunnen we met gelijkblijvende maandlasten hogere huizenprijzen betalen. 
En andersom. In principe dan, want -gek genoeg- niemand wil dalende huizenprijzen. Eigenaren niet natuurlijk, maar ook aspirant-kopers niet. Je koopt geen huis als je denkt dat de waarde ervan gaat zakken.
Als gevolg zakken de huizenprijzen niet netjes, maar toppen ze af. En de markt zakt in: minder huizen veranderen van eigenaar. Iedereen hoopt op betere tijden. Als die niet komen wordt de spanning echter te groot en crashen de prijzen alsnog.

Zo kunnen we verwachten:
  • dalende rente => stijgende huizenprijzen
  • rente op dieptepunt => aftoppende huizenprijzen
  • stijgende rente => stagnerende huizenprijzen - crashende huizenprijzen
  • rente op / voorbij hoogtepunt => aantrekkende huizenprijzen (want we willen zo graag)

Rente is de prijs voor krediet. In een gezonde economie stijgt de rente met de vraag naar krediet, want bedrijven willen geld lenen voor investeringen. En de vraag naar krediet stijgt met De Economie, ook wel "conjunctuur".

Dus:
  • afkoelende economie => dalende vraag naar krediet => dalende rente => stijgende huizenprijzen
  • laagconjunctuur => lage vraag naar krediet => rente op dieptepunt => aftoppende huizenprijzen
  • toenemende conjunctuur => stijgende vraag naar krediet => stijgende rente => stagnerende huizenprijzen - crashende huizenprijzen
  • hoogconjunctuur => hoge vraag naar krediet => rente op hoogtepunt => aantrekkende huizenprijzen (want we willen zo graag)

Als dit een kringloop is (en wat zou het anders kunnen zijn?) mogen we verwachten:
  • laagconjuctuur NA stijgende huizenprijzen,
  • aantrekkende conjunctuur NA aftoppende huizenprijzen,
  • hoogconjuctuur NA stagnerende / ingestorte huizenprijzen (!)
  • afkoelende economie NA aantrekkende huizenprijzen (want we willen zo graag)

Na regen komt zonneschijn.

Allemaal hypothetisch trouwens, en ik zit er zelf verbaasd tegenaan te kijken.
Als het niet klopt, heb ik dan een verkeerde aanname gedaan?
Welke dan?
Of beleven we heden ten dage een economie
 losgezongen van de werkelijkheid?
Nu de ECB geld aan het creëren is gaat de vlieger niet op natuurlijk. Maar daarnaast? Bijvoorbeeld omdat het meeste geld in de wereld blind tussen de banken etc. circuleert, en niets meer te maken heeft met waardecreatie...


31 mei 2016

roofeconomie

Veel mensen zijn voortdurend bezig om te zoeken naar manieren om met zo min mogelijk moeite zo veel mogelijk geld binnen te harken. Het zijn niet alleen de sluwe ondernemers die dat gedrag vertonen. Het is heel menselijk. 

Het klopt natuurlijk niet. Want geld staat voor waardering. Eigenlijk wil men dus gewaardeerd worden voor iets dat men niet gedaan heeft.

Eén effect is geldontwaarding. We bederven met ons allen de waarde van de Euro.

Een ander effect is dat we de sfeer verzieken. Door zo min mogelijk te willen doen voor zo veel mogelijk geld krijgt de klant een teleurstelling te verwerken. Telkens een kleine teleurstelling. Op zich net niet groot genoeg om je over op te winden, maar door de voortdurende opeenstapeling gaan we mekaar steeds meer in de weg zitten. 

Ik heb het gevoel dat dat de reden is voor het algemene onbehagen dat door het land, door Europa, en door de wereld waart.

Maar het staat ieder vrij om dat om te draaien. Een klein stapje méér doen dan verwacht wordt. Je klanten verrassen.
Dan zijn ze positief blij met je dienst en daar word je zelf ook blij van. Mijn ervaring. Ze zijn dan zelfs geneigd je meer te betalen dan je gevraagd hebt.

07 februari 2016

Taming capitalism

If capitalism is considered synonimous to 'laisser faire', leaving things to the forces of nature, then you cannot expect events always to be favourable to all people. Just like any of nature's ways. You only can expect the law of the jungle.
In many other cases where nature goes wild, we use to tame it. E.g. the Hooverdam in the Colorado river, the Deltaplan to keep the Netherlands dry, etc. etc.
Why not tame capitalism, when it runs out of hand?

To me then the first thing coming to mind is the accumulation of capital in case of a successful business. 
Now, there is not much wrong with a successful business. Almost everybody profits from it: its entrepreneur of course, its financers, its employees and its customers, to name a few.
It has been shown to be a bad idea to cut off capitalism at this point.

But after the entrepreneur has finished, his earned capital starts to accumulate on its own.
From that point onwards it neither should benefit, nor be controlled by just a small selection of people. At that point it should benefit all of the community in stead.
How?
Well how about abolishing inheritance laws?
Honest entrepreneurs, like everyone else, can keep their earnings as long as they live. But after that it should become the community's.

Too bad for their children; they - like everyone else - can prove themselves.

(This being the first step. After that let's think of what next. Let's not repeat the tragedies of the twentieth century in name of ideologies.)

23 oktober 2011

Blunderende banken

Financiële crisis? Jazeker!
Het einde van de Euro? Niet noodzakelijk. 
Van het kapitalisme dan? Daar moeten we nog wel wat voor doen.

Als je weet hoe geld werkt dan zie je een soort kringloop: iemand doet iets voor n ander, die ander geeft daar wat geld voor terug. 
Op een of andere manier weten we allemaal wanneer dat ongeveer genoeg is. We hebben als t ware gevoel in geld zitten: het doet pijn als je t kwijt raakt, en het voelt fijn als je t krijgt.

Op een gegeven moment zijn banken (en andere financiële instellingen) in die kringloop gaan zitten. Want het was onhandig altijd maar zelf op al je geld te moeten passen.
Dus heeft nu iedereen bijna al zijn geld bij de bank staan.

Maar die banken hebben niet goed opgepast op dat geld van ons allemaal. 
Ze hebben het niet alleen aan mensen gegeven die wel iets voor ons gedaan heeft maar ook soms aan mensen die daar NIETS (of te weinig) voor gedaan hebben. 
Dat is niet zo erg als die er alsnog iets voor terug zouden doen. Maar ze kunnen dat niet meer. Tenminste, niet genoeg. Lang niet genoeg.

Dat hebben bijna alle banken zo laten gebeuren, met het geld van ons allemaal.
Ze hebben elkaar ook heel veel geld gegeven waar ze niets meer voor terug kunnen krijgen. 
Maar niet allemaal evenveel. Sommige banken moeten nog heel veel betalen en andere wat minder.

Als een bank de andere banken niet meer kan betalen gaat die failliet. Maar dan kunnen die andere banken ook niet meer betalen en gaan die ook failliet. Net zolang tot alle banken failliet zijn. En dan zijn wij ook allemaal ons geld kwijt en zijn we allemaal failliet.

De banken zijn bang dat dat gaat gebeuren en willen nu hun geld van elkaar. En juist daarom KAN nu gebeuren waar ze zo bang voor zijn.
Ze zijn net een stel kleine kinderen die ruzie krijgen om een stuk speelgoed, terwijl er toch genoeg speelgoed  is. Maar het speelgoed van de banken is het geld van ons allemaal.

Kunnen we niet wat doen?
Jawel.
Ik denk dat we, net als een goede vader of moeder, de ruziënde banken hun speelgoed moeten afpakken. En dan, als de tranen zijn opgedroogd langzaam weer uitdelen.

Dus alle financiële instellingen in Europa nationaliseren; zonder uitzondering onderwerpen aan democratisch toezicht. Tot er weer rust is. En dan langzaamaan weer vrijgeven. Onder restricties.

23 februari 2011

wantrouwen, cynisme en achterdocht

(Oorspronkelijk in reactie op  maar dat bestaat niet meer)
Het probleem met geld ligt niet zozeer aan het geld zelf, abstract of niet, maar wat het met mensen doet. Of eigenlijk wat mensen er mee doen, want feitelijk bestaat geld niet. Het is een gedeeld denkbeeld, net als spoken, draken en goden dat zijn.

Doordat iedereen in geld gelooft werkt het. En het is als hulpmiddel enorm succesvol.
Geld staat zelfs zo centraal in onze perceptie dat we het als een doel op zich zijn gaan zien.
Een goede baan, bijvoorbeeld, is er één die goed betaalt. Dat is waar we onze kinderen klaar voor stomen gedurende heel de jeugd. Waarmee heel wat levens in een ongewenste richting zijn geforceerd. (Niet dat van mij, overigens.)

Maar geld blijft een middel, geen doel. Dat is waar het fout is gegaan.
We zijn vergeten dat geld staat voor -ooit- geleverde waarde. Niet in de zin van prijs, maar als de bevrediging van een behoefte van iemand.
In plaats van ons er op toe te leggen iets te doen waar ‘iemand blij van wordt’ zijn we erop uit gaan gaan om anderen geld uit de zak te kloppen.
De transactie is grotendeels hetzelfde maar de sfeer wordt er mee verziekt.

Als producenten zijn we onze klanten als prooidieren gaan zien; als consumenten zijn we daarom op onze hoede voor die producenten. In plaats van ze als redders te zien die onze noden komen lenigen. De mooipraterij in de marketing maakt het er alleen maar erger op.

Resultaat: wantrouwen, cynisme en achterdocht.
Het is wel overal zo en het is altijd zo geweest, maar moet dat nou per se zo? Is dat nou samen-leven?

Diep in de menselijke natuur zit verankerd wat wel de ‘emotionele boekhouding’ genoemd zou kunnen worden. Het zit zelfs al bij aapjes. Je zou het ook de ‘sociale boekhouding’ kunnen noemen. (Vreemd genoeg heeft alleen de ‘financiële’ boekhouding geen bijvoeglijk naamwoord nodig. Een teken dat we van onze natuur vervreemd zijn?)

In onze ingebouwde ‘emotionele’ of ‘sociale’ boekhouding houden we allemaal bij wat iemand voor ons betekend heeft. En net als in de ‘financiële’ boekhouding weet je van iedereen of je er nog iets van te verwachten hebt of juist dat er nog iets van jou verlangd wordt, maar dan intuïtief. Op basis van uitgewisselde WAARDE, subjectief.
We weten het wel maar kunnen het niet kwantificeren, en zeker niet met een nauwkeurigheid van eurocenten.

Hoe zou t zijn als we dit aangeboren systeem nieuw leven konden inblazen. Naast geld, in te bouwen in het geldsysteem, of in plaats er van?
Vanouds bestaat het natuurlijk gewoon. En met sociale media zouden we t kunnen versterken. En hoe zorgen we ervoor dat de overheersende rol van de ‘financiële’ boekhouding teruggedrongen wordt?

03 augustus 2010

bezuinigen voor Jip en Janneke

Mark Rutte wil bezuinigen. Dat wil de VVD altijd wel want ze vinden de staatsschuld altijd te hoog. En nu is de staatsschuld wel erg ver opgelopen.
Dat hebben de socialisten gedaan. Dat hebben ze altijd gedaan maar dit keer heeft minister Wouter Bos het gedaan om de banken te redden.

De banken moesten gered worden omdat ze op bijna al het geld van bijna alle mensen passen. Als de banken niet gered werden zouden alle mensen al hun geld kwijtraken. Want de banken hadden niet goed op het geld van de mensen gepast; ze hadden er domme dingen mee gedaan. Ze dachten dat ze met die domme dingen veel geld konden verdienen maar ze hebben er juist veel geld mee verloren.
En dat willen ze terug.

Minister Wouter Bos heeft ze dat gegeven. Eventjes maar: ze zouden het wel weer teruggeven. Maar nu zeggen ze dat ze dat niet meer terug kunnen geven. Het is te veel. Dus bleef minister Wouter Bos met de strop zitten: als hoge staatsschuld.

De VVD wil die staatsschuld wegbezuinigen.
Dat gaan ze doen met belastinggeld: het geld dat de mensen allemaal aan de regering moeten betalen.
Eigenlijk betalen we de regering allemaal om dingen te doen die we nuttig vinden: politie en soldaten om ons te beschermen, dijken bouwen, scholen voor de kinderen, oude en zieke en arme mensen verzorgen, enzovoorts.

Maar de VVD betaalt er de staatsschuld mee die ontstaan was omdat de banken domme dingen gedaan hadden met ons geld.
De VVD betaalt zo eigenlijk de domme banken met geld van ons allemaal. En de banken kunnen gewoon doorgaan met domme dingen doen met het geld dat we overhouden.

24 februari 2010

budgetdenken of waardedenken

Merkwaardig en onuitroeibaar verschijnsel toch: dat budgetdenken dat zich heeft vastgezet in overheden en ngo's.
Dat budgetdenken veroorzaakt enorme inefficienties. Een budget is hooguit een voorspelling van de toekomst en voorspellingen komen (bijna) nooit goed uit.

Dus wordt geld besteed aan zaken die we niet nodig hebben (budgetoverschotten die aan t eind van t jaar echt op moeten).
Of laat men mensen in de kou staan of erger (wachtlijsten) als er weer "bezuinigd" moet worden en er te krap gebudgetteerd is.

Het zal wel komen van de aloude roofridderpraktijken om de mensen in het het land zo veel belasting af te troggelen als ze kunnen dragen.
En dan de buit maar verdelen. (Zou het toeval zijn dat de woorden "buit" en "budget" eigenlijk best wel op elkaar lijken?)

Hedendaagse politici zouden dat toch van zich af moeten schudden.
Dat kan, dames en heren, door nu eens te redeneren vanuit te leveren waardes of te vervullen behoeftes, zoals in elk goed marketing- of bedrijfseconomisch boek beschreven wordt.