16 november 2016

huizenprijzen

Mensen merken aan den lijve niet zoveel van De Economie. Behalve door de huizenprijzen. Dan voelen ze zich ineens rijk of juist arm. Maar een huis is een huis. Dat verandert niet. Waarom zou de waarde ervan wel veranderen? Je kunt het verkopen maar je moet toch wonen, en normaal gesproken in een vergelijkbaar huis. 

Waardoor ontwikkelen huizenprijzen zich zo?
De meeste mensen hebben een 'woonbudget' dat afhankelijk is van hun inkomen. De maandlasten probeert men zo goed mogelijk gelijk te houden maar de prijzen volgen echter de rente. Dalende rente stijgende prijzen en andersom.

Voor zover de rente te maken heeft met De Economie klopt het gevoel op basis van de huizenprijzen. Maar het kan goed zijn dat die relatie verloren is gegaan. Dat er teveel blind geld tùssen de banken circuleert dat losgezongen is van de werkelijke economie.

21 oktober 2016

ordegrootte

Als we het hebben over "een getal van N cijfers" bedoelen we een reeks rond 1 x 10N.
Die reeks loopt dan van 0,5 x 10N naar 5 x 10N.
Het gemiddelde van die reeks = 1,85 precies (als we de grenzen meenemen en dus een overlap toestaan: 5 x 10N hoort dan ook bij 10N+1).
Definiëren we d = 1,85 dan zouden we "een getal van N cijfers" (met 0 cijfers achter de komma) preciezer schrijven als
ddd...dd = d(N)
We krijgen dus getallen als cijferreeks van d x 100 + ... + d x 10N.
Beperken we ons tot de natuurlijke getallen zien die er uit als:
orde 0d(0)d1,85
orde 1d(1)dd20,35
orde 2d(2)ddd205,35
orde 3d(3)dddd2055,35
orde 4d(4)ddddd20555,35
orde 5d(5)dddddd205555,35
orde 6d(6)ddddddd2055555,35
orde 7d(7)dddddddd20555555,35
orde 8d(8)ddddddddd205555555,35
orde 9d(9)  dddddddddd2055555555,35

Hun omgekeerden worden dan:
orde -1d(-1)0,ddddddddd..0,205555555...
orde -2d(-2)0,0dddddddd..0,020555555...

Staan we ook cijfers achter de komma toe, dan krijgen we als eindeloze reeksen d-tjes:
orde -3d(-3)0,00ddddddd..0,0020555...
orde -2d(-2)0,00ddddddd..0,0205555...
orde -1d(-1)0,ddddddddd..0,2055555...
orde 0d(0)d,ddddddddd..2,0555555...
orde 1d(1)dd,dddddddd..20,5555555...
orde 2d(2)ddd,ddddddd..205,5555555...

Dit zijn de gemiddelden van de orden. Maar welke afwijkingen kunnen we daar van verwachten?
relatief en in diagram
De standaardafwijking binnen orde N = 1,527252435 x 10N.

22 augustus 2016

emoties in evolutie

Sinds er levensvormen zijn die hun bewegingen kunnen beheersen zijn er emoties. De drang die aanzet tot actie.

Eerst was er de honger, de drang tot de actie eten. Als uitbreiding van passief voedingsstoffen uit de omgeving opnemen. Eerst als reflex zoals bij kwallen en mosselen, later uitgebreid en verfijnd tot de gastronomische aandrang van mr Creosote.


Al snel werd die gevolgd door agressie, de drang die aanzet om aan te vallen. Handig voor voedsel dat niet vanzelf binnen komt drijven.


Op het laatst kwam seks: de drang tot geslachtelijke voortplanting, toen die eenmaal geëvolueerd was.

Daarvóór echter ontwikkelde zich de angst, als drang tot reactie op een aanval. 

Bij alle emoties hebben zich gevoelens ontwikkeld: honger, boosheid, geilheid.


Angst is verder gedifferentieerd. Want er zijn meerdere effectieve strategieën om te reageren op aanvallen. Vluchten, vechten maar ook schuilen en bluffen.


Vluchten gaat dan gepaard met angst, niet alleen als drang tot zelfbehoud maar ook als gevoel. Vechten valt terug op de bekende agressie, en dat voelt aan als boos.


Schuilen vereist een complexe aandrang. Want voor deze strategie moeten de primitievere drang tot vluchten en drang tot vechten onderdrukt worden. De drang tot zelfbehoud dus. De verloochening van het ego, de ontkenning van de zin van het leven. Zien we hier de bron van depressie?


(En wat hoort er dan bij bluffen?)





PS.1 Dit is een hypothese, geheel ontsproten aan mijn fantasie.
PS.2 Er zijn er nog twee basisgevoelens, blijdschap en verdriet, die ik nog (?) niet in dit plaatje kan zetten.

06 juli 2016

beperking van wetenschap

Een wetenschappelijke theorie is gebaseerd op hypotheses. Stellingen van het type "als a dan b". Het handwerk van de wetenschap is het toetsen van hypotheses. Dat toetsen doet men -vooral in de menswetenschappen- op basis van steekproeven, omdat het ondoenlijk is om de hele populatie voor elke hypothese te meten. Dat zou nodig zijn voor 100% zekerheid. Het betekent echter dat zo'n toetsing er ook naast kan zitten. Om praktische redenen kiest men er voor om hypotheses ~voor waar aan te nemen~ waarvan voor 95% zeker is dat ze geldig zijn. Die grens, die willekeurig gekozen is, noemt men de p-waarde: p=0,95.

Als we het over wetenschappelijke zekerheid hebben komen we dan dus nooit verder dan 95% zekerheid.
Voor één hypothese.
Maar een theorie is samengesteld uit meerdere hypotheses. Hoe meer hypotheses des te minder zekerheid je dan voor zo'n theorie kunt verwachten. Met twee hypotheses hebben we 0,95 * 0,95 = 0,90 zekerheid. Met veertien hypotheses is de zekerheid van de geldigheid van de theorie gedaald onder de 50%, zo'n theorie kan dus net zo goed geldig als ongeldig zijn. Eigenlijk weet je dan dus niets.
Met meer dan vijf hypotheses heb je minder dan 75% zekerheid. Dat is halverwege ~niets weten~ en ~volledige zekerheid~.

De soep wordt niet zo heet gegeten als hij hier wordt opgediend, maar dit is wel een fundamentele beperking van ons weten = de wetenschap.

31 mei 2016

roofeconomie

Veel mensen zijn voortdurend bezig om te zoeken naar manieren om met zo min mogelijk moeite zo veel mogelijk geld binnen te harken. Het zijn niet alleen de sluwe ondernemers die dat gedrag vertonen. Het is heel menselijk. 

Het klopt natuurlijk niet. Want geld staat voor waardering. Eigenlijk wil men dus gewaardeerd worden voor iets dat men niet gedaan heeft.

Eén effect is geldontwaarding. We bederven met ons allen de waarde van de Euro.

Een ander effect is dat we de sfeer verzieken. Door zo min mogelijk te willen doen voor zo veel mogelijk geld krijgt de klant een teleurstelling te verwerken. Telkens een kleine teleurstelling. Op zich net niet groot genoeg om je over op te winden, maar door de voortdurende opeenstapeling gaan we mekaar steeds meer in de weg zitten. 

Ik heb het gevoel dat dat de reden is voor het algemene onbehagen dat door het land, door Europa, en door de wereld waart.

Maar het staat ieder vrij om dat om te draaien. Een klein stapje méér doen dan verwacht wordt. Je klanten verrassen.
Dan zijn ze positief blij met je dienst en daar word je zelf ook blij van. Mijn ervaring. Ze zijn dan zelfs geneigd je meer te betalen dan je gevraagd hebt.

20 mei 2016

grafrede voor mijn vader

eerste deel

allereerst: het laatste nieuws

Lange periode van aftakeling ...
... Zoveel aandoeningen en ingrepen dat ik er zelf al een halve medicijnenstudie op heb zitten ...

Van zijn bewegingsapparaat was niet veel meer over, maar zijn hart sleurde hem overal doorheen.
... helder van geest ... tot bijna op het laatst

Na het grote infarct van vrijdag 6 mei konden we niet goed contact meer krijgen. Hij heeft nog een paar woorden en een paar namen kunnen zeggen. Maar hij was ook erg suf, en toen het niet lukken wilde kon ik hem vrij gemakkelijk in slaap sussen.

Ik ben erg opgelucht dat het einde tamelijk rustig is gekomen.

dankwoord vooraf

Daarmee kwam een eind aan een periode van intensieve zorg. Daarom past nu onze waardering voor de onvermoeibare inzet van Thea, Joke, Ria, Mariska, Ingrid, zonder de andere dames van Icare (en een enkele heer) tekort te willen doen. 

En niet te vergeten van mijn moeder!
De voorlaatste keer dat we dachten dat Pap dood zou gaan vroeg ik hem of hij een een goed leven had gehad. 
Ja. 
Wat was het mooiste in je leven? 
Je moeder.

Maar, Mam,
jij hebt je nu wel lang genoeg voor anderen ingezet. Wat was het, in 62 jaar, 87.000 maaltijden klaargemaakt? 
Na deze dag wil ik eigenlijk alleen nog maar kaartjes van je zien uit verre landen. Ofzo. Nu is het tijd voor jezelf. Het kan nog. Laat de boel de boel!

nagedachtenis

Laten we nu zijn cv eens doorlopen. n dijk van n cv, al heb je daar niets meer aan met 89
ANP - lijst



ANP publicaties



zijn eigen "kantelmomenten":
Economie ipv Geschiedenis 
Diensttijd gezag inzicht
NV Bergkwartier
IJselbrein
Beel Diepenveen?
Aankoop lageweg12, ASM, crash Mercedes
RuG Pim Fortuyn / Werkkring RuG
Boekhoudprogramma 
Kinderen

Ik denk dat zijn innerlijke drijfveer was Heel precies optekenen hoe de dingen zijn - rasboekhouder
Ook: genealogie, oude fotoalbums

In combinatie met zijn mensenkennis, totale integriteit, en loyaliteit is hij er ver mee gekomen.

Niet te vergeten zijn energie. Irritant gewoon soms. Vooral s morgens vroeg.
Die kreeg hij, heeft ie me s verteld, elke morgen als hij wakker werd, met de gedachte: ze zijn weg (De Duitsers)

Maar het liefste zocht hij de afzondering.
... Wat een nerd is, Dat hij zelf een een nerd is.

vader van mij

Hij heeft echt zijn best gedaan om me op te voeden. 
Zo maar een greep:
Elke zaterdag naar de bieb.
Nam me voor dageraad de natuur in om vogeltjes te kijken. 
Sloot me op totdat ik wiskunde begreep. En waarachtig!

Mijn morele kompas. Personificatie van mn geweten.
Altijd is er een stemmetje (zijn stem) dat me influistert wat hij er van zou vinden. Want ik moest alles wel eens bij hem verantwoorden.

Dat botste natuurlijk wel eens. Want hij was, hebben wij wel eens plezierig vastgesteld in zn hart een 19e eeuwer maar levend in 21e eeuw.

Vader - zoon tegenstelling: in ons geval: hoe sta je tegenover de risico s van het leven? 
Hij koos voor veilig, het zekere voor het onzekere. 
Ik meer van: laten we s kijken wat er gebeurt, en: dat lossen we dan wel op. 
Hij heeft mij verteld dat hij voor elke eventualiteit een 'protocol' klaar had liggen.

En ja mijn aanpak gaat wel eens fout;
zijn verhaal bijvoorbeeld

Zo denk ik - zegt het stemmetje - dat hij zou vinden dat ik zijn kist niet zelf had moeten timmeren. Ik heb het toch gedaan.

Maar voor elkaar hadden wij geen geheimen.
We hadden elkaar alles gevraagd, alles verteld wat we op t hart hadden.
Hij kan in vrede rusten. 
Wij kunnen in vrede verder leven


deel 2

In Pap zn codicil stond de wens dat wij zouden scheiden op muziek van Valerius gespeeld op het carillon van de Drommedaris in Enkhuizen. Dit klonk in de oorlog om de mensen een hart onder de riem te steken omdat, ondanks alle ellende, het leven toch doorgaat.

16 april 2016

Black box thinking, door Matthew Syed

Mijn impressie van het boek dat ik had willen schrijven: Black Box Thinking, door Matthew Syed. (Afgezien van een enkele blinde vlek mijnerzijds, en al had ik het een andere titel gegeven.)
Kort samen gevat: van je fouten moet je leren, maar waarom is dat zo moeilijk?

Met enkele ijselijke voorbeelden uit de luchtvaartsector en uit de gezondheidszorg wordt de titel duidelijk. Vliegtuigongelukken worden naderhand minutieus geanalyseerd. Daarbij speelt de black box een iconische rol.
Medische missers echter worden vergoelijkt of verdoezeld, om ego's en reputaties te beschermen. (Vergeve de zwart-wit-vertekening om het punt te kunnen maken.)

Het effect is dat door stelselmatige verwerking van feedback de luchtvaart zijn veiligheid tot op hoog niveau heeft weten te brengen.
De gezondsheidszorg daartegenover boekt daarbij nauwelijks vooruitgang. Nodeloze medische fouten blijven in USA, na kanker en hart-en-vaatziekten de belangrijkste doodsoorzaak.

Feedback is dus de sleutel, en een sfeer van openheid om eerlijke fouten (tegenover roekeloosheid of nalatigheid) onder ogen te zien. Dit om de benodigde evidence boven water te krijgen.
Zonder feedback over het bereikte resultaat leert men 'zoals een golfspeler in de duisternis': niet dus.
Voor een leerproces gaat het er zelfs om om zoveel mogelijk fouten - lees: afwijkingen van de norm - te maken. Niet alleen schuilt in sommige fouten een nieuwe verbetering. Maar vooral moet je weten waar het fout kàn gaan. [Zelf heb ik ooit een onderzoek begeleid in een onderneming waar alles goed ging, alleen: ze wisten niet waaròm. Dat had een verlammend effect.] En zoals de goede oude Karl Popper al zei moeten we, om te leren, niet streven naar bevestiging maar naar falsificatie.
Niets nieuws onder de zon.

Maar de menselijke natuur [mijn blinde vlek waar ik het over had] staat vooral de open houding naar fouten in de weg.

Het is cognitieve dissonantie, een sterk verankerd psychologisch mechanisme, dat ons mensen weerhoudt om over onze schaduw te springen. Zelfs in weerwil van overduidelijk tegenbewijs laat het ons hardnekkig geloven in traditionele gewoonten en drogredenen.

Dan is er the blame game waarbij cognitieve dissonantie het gezonde verstand vertroebelt. Maar de blame game, ook geïnstitutionaliseerd in het strafrecht, kent alleen maar verliezers. [Tenzij misschien als het om de vraag gaat wie de schade moet betalen, maar dan nog is het een zero sum game.]

Het boek geeft enkele voorbeelden en effecten van cognitieve dissonantie en van de blame game op uiteenlopende terreinen als politiek, rechtspraak, godsdienst. Sommige vermakelijk, andere gruwelijk.

De wetenschappelijke methode en cultuur wordt door het boek heen ten voorbeeld gesteld. Afgezien van peer review, als zwakke schakel, zijn autoriteit en reputaties er ondergeschikt aan de materiële werkelijkheid als objectieve toetssteen, waaraan ideeën getest, getest en nog eens getest worden.
Twee maal in de geschiedenis heeft de wetenschappelijke methode een kans gehad: in de tijd van de oude Grieken en in de laatste eeuwen. Dat waren echter uitzonderingen. 
In de regel vieren religies, tradities, dogma's, doctrines, ideologieën en wat dies meer zij, hoogtij. En die bestrijden elkaar fanatiek, zo niet 'op de bal' dan maar 'op de man'.

Jammer genoeg, geeft het boek niet meer dan een oproep voor meer openheid om eerlijke fouten te mogen maken. Evenmin als een perspectief op verbetering.
[Het is misschien met die openheid als met rechtvaardigheid, zoals Lord Baelish in Game Of Thrones (seizoen 2015) tegen Sansa Stark opmerkte: "there is no such thing as justice in this world, my lady, unless we make it".
Then, let's make it!]